(non-)verbale mythen en geheimen II

Een bekende vuistregel luidt dat je bewustzijn  de aandacht kan verdelen over maximaal 7 ± 2 dingen. Alleen al in je gezicht zitten zo’n 90 spieren waarvan 30 worden gebruikt om emoties uit te drukken. Hoeveel spieren heeft het menselijk lichaam? Meer dan 600. Stel je voor dat je moet letten op wat je wil zeggen, je intonatie en bovendien moet je je gezicht en je lichaam in de plooi houden… Heeft het eigenlijk wel zin om je met lichaamstaal bezig te houden, als bewuste controle over je gehele lichaam een onmogelijke opgave is?

De vorige post ging erover hoe  ’Mehrabians mythe’ (en ook wel de echte Mehrabian) de emotionele zeggingskracht van woorden onderschat. Maar dat wil niet zeggen dat non-verbale communicatie onbelangrijk is. Quasi exacte percentages over het relatieve belang non-verbaal en verbaal communiceren hebben vanuit het gezichtpunt van NLP geen praktisch nut. Want NLP is geinteresseerd in optimale effectiviteit en niet in algemene gemiddelden. Wat effectief is, varieert met het doel, de omstandigheden en de personen. Maar dat non-verbale boodschappen de verbale  overstemmen wanneer we merken dat ze elkaar tegenspreken, geven we Mehrabian graag toe.

onbewuste lichaamstaal

Het lichaam spreekt inderdaad soms sterker dan woorden. Want je geeft uiterlijk weer wat je innerlijk voelt en denkt, bewust en vooral ook onbewust. We hebben veel minder bewuste controle over onze lichaamstaal dan onze woorden. En daarin zit ‘m de kneep. Het lichaam kan niet zo goed liegen als mooie woorden.

Je kunt niet al je spieren beheersen, en al helemaal niet je gelaatspieren die je moet laten zien in een face-to-face contact. Het is onvermijdelijk dat het lichaam voortdurend onbewuste signalen uitzendt die verraden wat de mond niet wil zeggen of waar bewust geen weet van is. Sterker, als iemand teveel probeert om zijn lichaamstaal bewust te sturen, wordt de kans groter dat ie tegenstrijdige boodschappen geeft en onevenwichtig of onbetrouwbaar overkomt.

lichaamstaal lezen

Als lichaamstaal zo onbewust werkt, heeft het dan nog zin om je ermee bezig te houden? Om te beginnen: je kunt lichaamstaal wel beter leren lezen om meer te weten komen over je eigen en andermans onbewuste processen. Omdat NLP je helpt vat te krijgen op de werking van je eigen brein, kun je met die ervaring het denken en voelen van andere mensen veel beter begrijpen. NLP leert je daarbij hoe je de onbewuste signalen van het lichaam, van oogbewegingen tot gebaren en lichaamshoudingen, kunt begrijpen als kentekens van die innerlijke processen. En NLP traint je om je aandacht zo naar buiten te richten dat je veel meer lichaamssignalen bewust opmerkt dan in een gewone bewustzijnstoestand.

lichaamstaal tonen

Je lichaam beheers je bewust niet zo dat je je (bewuste of onbewuste) gevoelens en gedachten waterdicht kunt verbergen achter een uiterlijke façade. Er sijpelt zoveel door dat mensen snel kunnen merken dat er iets niet klopt. Als je uiterlijk wilt overtuigen, zit er niets anders op dan innerlijk echt overtuigd zijn en dat voelen. Lichaamstaal als uiterlijke techniek hapert, of het werkt alleen als je congruent uitdrukking geeft aan echte emotie.

het geheim van non-verbale communicatie

Goed communiceren betekent voor NLP dan ook vooral jezelf  goed voelen en je goede gevoel uitstralen. Want mensen voelen elkaar aan, en daar is zeker ook non-verbale communicatie in het spel. NLP biedt een uitgebreid instrumentarium om ook op onbewust niveau je gevoelens en gedachten op een lijn te brengen en innerlijke conflicten op te lossen. Zodoende kun je congruent, helemaal eens met jezelf, communiceren.

In het gratis rapport ‘Van Last naar Lust’ beschrijf ik een aantal technieken die je kunt gebruiken om prettige emoties in je lichaam op te roepen. Leren jezelf goed voelen is ook de essentie van de workshop Ontspannen Presenteren voor mensen met spreekangst.